powrót do strony głównej

Strona ta jest adresowana głównie do studentów kierunków biologicznych, ale nie tylko...

W dobie internetu zdobywanie informacji o dowolnej tematyce stało się niezwykle łatwe. Niestety nadmiar informacji powoduje dezinformację. Ponadto stronę www może utworzyć niemal każdy, dlatego na dzień dzisiejszy internet wygląda jak jeden wielki śmietnik w którym czasem można znaleść coś użytecznego o ile wie się gdzie i jak szukać. Pewnym rozwiązaniem mogą być wyszukiwarki internetowe np. Google. Jednak szukając użytecznych informacji o określonej tematyce potrzebujemy lepszych narzędzi.

Oto kilka rad jak wydajnie zdobywać wiedzę biologiczną (może to dla niektórych banały, ale mnie o wielu z poniżej przedstawionych możliwości nikt nie poinformował i często sam do tego dochodziłem, czasem z nie małym trudem).

1. Ilość informacji z zakresu biologii, genetyki i dziedzin pokrewnych jest olbrzymia. Jedyne co trzeba to znajomość języka angielskiego. Jeśli nie posiadasz tej podstawowej umiejętności to już najwyższy czas, aby się za to zabrać (i to bez względu na twój wiek). Ograniczenie się jedynie do tekstów źródłowych napisanych po polsku skazuje cię z góry na porażkę. To co jest dostępne po polsku (nawet w internecie) jest zaledwie czubkiem góry lodowej jeśli chodzi o wiadomości napisane po angielsku. Ponadto polskie żródła (książki, czasopisma) tak naprawdę bazują na angielskich w wyniku czego powstaje pewne opóźnienie z dopływem informacji (około 2 lat w przypadku informacji naukowych) co widać po spisie literatury dowolnego artykułu naukowego umieszczonego w dowolnym czasopiśmie naukowym.

Jeśli chodzi o polskie źródła to z czasopism użyteczne mogą być czasopisma z serii Postępy ... ( Biologii, Genetyki, Biologii Komórki), czasopismo Kosmos i kilka innych. Jeżeli chodzi o czasopisma popularno-naukowe to na rynku znajduje się jedynie jedna poważna pozycja tj. Świat Nauki. Reszta to moim zdaniem bezwartościowe kolorowe magazyny na które nie warto tracić czas.

2. Jeśli już umiemy (choć w umiarkowanym stopniu) j. angielski otwierają się przed nami nowe, praktycznie nieograniczone możliwości

- podstawowym adresem pod którym należy szukać artykułów biologicznych jest międzynarodowy system Entrez w NCBI a konkretnie baza PubMed (tutaj takż znajdziesz bazy danych zawierające sekwencje DNA, białek, mapy genetyczne, e-booki  i wiele innych użytecznych informacji). Jest to pierwsze miejsce które należy odwiedzić, aby znaleść
coś sensownego.

Rada praktyczna: w czasie wyszukiwania używaj terminów powiązanych z operatorami Boole'a (AND, OR, NOT). W ten sposób szybko znajdziesz to co poszukujesz np. załóżmy, że szukasz artykułu napisanego przez Brown T. w 2001 roku zamiast wpisywać zapytanie Brown T. 2001 wpisz Brown T[AU] AND 2001[DP].
Niby to samo ale wynik napewno będzie zdecydowanie lepszy. Innymi użytecznymi [tagami] są:
    • [TA] - tytuł czasopisma
    • [MAJR] - zasadniczy temat
    • [NM] - nazwa substancji chemicznej
 Więcej informacji na ten temat można znaleść w turtorialach NCBI oraz książce Baxevanisa i Ouellette'a "Bioinformatyka. Podręcznik do analizy genów i białek" PWN 2004.

- artykułów możemy szukać także bezpośrednio na stronie domowej danego czasopisma (o ile mamy dokładne namiary na artykuł). Niestety istnieją tu liczne ograniczenia. Spora część  czasopism nie udostępnia swoich zasobów za darmo. Jedynie nieliczne artykuły są dostępne bezpłatnie (tak postępują np. Nature, Science). W większości przypadków za darmo dostępny jest Abstract (streszczenie). Są jednak pewne zasady, które pozwalają z góry stwierdzić czy będziemy w stanie zdobyć dany artykuł.
- sprawdz czy twoja uczelnia nie wykupiła dostępu do baz czasopism takich jak Springer czy Elsevier. Skupiają one setki tytułów, często włąśnie tych które będziesz szukał

- jeśli wszystkie powyższe metody zawiodły, a artykuł jest objęty restrykcjami finansowymi istnieje jeszcze jeden sposób na zdobycie poszukiwanego artykułu, otóż należy odszukać stronę internetową autora(ów) - może to być strona prywatna lub uniwesytet w którym dana osoba pracuje. Często autorzy umieszczają tam artykuły jako
swój dorobek naukowy. Metoda ta choć pracochłonna czasem przynosi nieocenione korzyści. Mnie nie jednokrotnie udawało się zdobyć artykuły, których nigdy by mi się nie udało dostać np. pochodzące z Methods of Enzymology (bardzo dobre czasopismo, jednak nie udostępnia żadnych zasobów).

Jeśli żaden z przedstawionych sposobów nie okazał się skuteczny pozostają dwa wyjścia. Dać sobie spokój (jest to bardzo rozsądne rozwiązanie, ponieważ przy obecnej liczbie czasopism bez większego trudu możemy spróbować znaleść coś podobnego być może nawet napisane przez tego samego autora) lub zapłacić 30-40$ za artykuł :)

powrót na górę